ฟองน้ำล้างจานควรเปลี่ยนบ่อยแค่ไหน เลือกแบบไหนดี

ฟองน้ำล้างจานเป็นของชิ้นเล็กที่หลายบ้านใช้จนเปื่อยแล้วค่อยเปลี่ยน ทั้งที่มันเปียกชื้นและโดนเศษอาหารทุกวัน บทความนี้ตอบว่าควรเปลี่ยนบ่อยแค่ไหน สัญญาณไหนบอกว่าถึงเวลาทิ้ง ดูแลอย่างไรให้สะอาดระหว่างรอบ เลือกฟองน้ำ แผ่นใยขัด หรือแปรงแบบไหนดี และคิดค่าใช้จ่ายต่อเดือนอย่างไร

ฟองน้ำล้างจานควรเปลี่ยนบ่อยแค่ไหน

สมาคมนักกำหนดอาหารของสหรัฐฯ (Academy of Nutrition and Dietetics) แนะนำให้เปลี่ยนทุก 1–2 สัปดาห์ และทิ้งทันทีถ้ามีกลิ่น ระหว่างนั้นให้บิดน้ำ วางให้แห้ง และฆ่าเชื้อเป็นระยะ

งานวิจัยในวารสาร Scientific Reports ปี 2017 ตรวจฟองน้ำที่ใช้แล้ว 14 ชิ้นจากบ้านในเยอรมนี พบว่าฟองน้ำที่เจ้าของบอกว่าทำความสะอาดเป็นประจำ มีจำนวนแบคทีเรียไม่ต่างจากชิ้นอื่นอย่างมีนัยสำคัญ ผู้วิจัยจึงเสนอให้เปลี่ยนฟองน้ำเป็นประจำ เช่น ทุกสัปดาห์ ซึ่งทำได้ง่ายและไม่แพง

ส่วนคณะส่งเสริมการเกษตรของ University of Illinois แนะนำให้เปลี่ยนมาใช้อันที่สะอาดทุกวัน ไม่ว่าจะเป็นฟองน้ำ ผ้า หรือแปรง วิธีที่ทำได้จริงคือมีสองสามอันไว้สลับกัน อันหนึ่งใช้ อีกอันล้างแล้วตากให้แห้ง

ตารางเทียบราคา

ตารางเทียบราคาจะขึ้นเมื่อเราเก็บราคาหมวดนี้ได้แล้ว

เมื่อไรควรทิ้งฟองน้ำล้างจานทันที

ทิ้งทันทีเมื่อมีกลิ่น และไม่ต้องรอให้เปื่อยหรือขาดก่อนค่อยซื้อใหม่ ทั้งสองข้อนี้เป็นคำแนะนำของ Academy of Nutrition and Dietetics

• มีกลิ่น แม้จะเพิ่งล้างมาก็ตาม
• เปื่อย ขาด หรือหลุดเป็นชิ้น ถือว่าเลยเวลาเปลี่ยนมาแล้ว
• ครบรอบที่ตั้งไว้ เช่น 1–2 สัปดาห์ แม้ยังดูใหม่
• ใช้เช็ดคราบหกบนโต๊ะหรือพื้นไปแล้ว Illinois Extension เตือนว่าไม่ควรนำมาล้างจานต่อ ถ้ายังไม่ได้ล้างและฆ่าเชื้อ

ดูแลฟองน้ำล้างจานอย่างไรให้สะอาดระหว่างรอบ

ล้างเศษอาหารและบิดน้ำให้หมดหลังใช้ทุกครั้ง วางในที่แห้ง แล้วฆ่าเชื้อเป็นระยะด้วยไมโครเวฟหรือเครื่องล้างจานที่มีรอบอบแห้ง

Academy of Nutrition and Dietetics ให้แนวทางไว้ดังนี้

1. บิดน้ำให้หมดและล้างเศษอาหารออกหลังใช้ทุกครั้ง

2. เก็บในที่แห้ง ฟองน้ำที่วางเปียกบนเคาน์เตอร์จะแห้งช้าและทำให้แบคทีเรียเติบโต

3. อย่าทิ้งฟองน้ำเปียกไว้ในที่อับ เช่น ในถังหรือใต้ซิงก์

4. ถ้าน้ำจากเนื้อบดหรือเนื้อไก่ดิบหก ให้ใช้กระดาษเช็ดมือหรือแผ่นเช็ดฆ่าเชื้อแทนฟองน้ำ

เอาฟองน้ำเข้าไมโครเวฟได้ไหม

ได้ ถ้าฟองน้ำเปียกและไม่มีส่วนที่เป็นโลหะ Illinois Extension แนะนำให้แช่ฟองน้ำให้ชุ่ม วางในภาชนะที่เข้าไมโครเวฟได้ เปิด 1 นาที แล้วระวังเพราะฟองน้ำจะร้อนมาก

NC State Extension เตือนว่าฟองน้ำแห้งอาจทำให้เกิดไฟในไมโครเวฟ และฟองน้ำที่ชุ่มน้ำถ้าเปิดนานเกินไปก็อาจลวกมือได้ งานทดลองของสำนักวิจัยการเกษตร กระทรวงเกษตรสหรัฐฯ (USDA ARS) ปี 2007 พบว่าไมโครเวฟ 1 นาที และเครื่องล้างจานที่มีรอบอบแห้ง ฆ่าแบคทีเรียบนฟองน้ำได้มากกว่า 99.9% ส่วนการแช่น้ำยาฟอกขาว น้ำมะนาว หรือน้ำเปล่า ฆ่าได้น้อยกว่ามาก

แต่การฆ่าเชื้อไม่ได้ทำให้ใช้ได้ตลอดไป อย่างที่งานวิจัยปี 2017 ข้างต้นพบ NC State Extension จึงย้ำว่าให้เปลี่ยนฟองน้ำบ่อย ๆ

ฟองน้ำ แผ่นใยขัด ตาข่าย หรือแปรง แบบไหนดี

ไม่มีแบบไหนดีที่สุดทุกงาน ฟองน้ำใช้กับจานชามทั่วไป แผ่นขัดช่วยกับคราบไหม้ ส่วนแปรงแห้งเร็วกว่าฟองน้ำ หลายบ้านจึงมีมากกว่าหนึ่งแบบ ตารางนี้สรุปสิ่งที่ควรรู้

Illinois Extension อธิบายว่าความชื้นที่ฟองน้ำอุ้มไว้ช่วยให้แบคทีเรียเติบโต แปรงจึงถูกสุขลักษณะกว่าเพราะแห้งเร็วกว่า

ใช้อะไรล้างกระทะเคลือบกันติด

ให้อ่านวิธีดูแลของกระทะก่อนเสมอ Consumer Reports ระบุว่ากระทะเคลือบส่วนใหญ่ไม่ได้ทำมาให้เข้าเครื่องล้างจาน ล้างด้วยน้ำร้อนกับน้ำยาล้างจานก็สะอาดง่าย และถ้ามีคราบไหม้ให้ใช้แผ่นขัดพลาสติกหรือไนลอน ถ้าแผ่นขัดเขียนว่าใช้กับกระทะเคลือบได้ ก็ยังควรเช็กกับคำแนะนำของกระทะอีกครั้ง

คิดค่าฟองน้ำล้างจานต่อเดือนอย่างไร

ใช้สูตร ราคาต่อชิ้น = ราคาแพ็ก ÷ จำนวนชิ้น แล้วคูณด้วยจำนวนชิ้นที่บ้านคุณใช้ต่อเดือน จะได้ค่าใช้จ่ายต่อเดือน แพ็กใหญ่ไม่ได้ถูกกว่าต่อชิ้นเสมอไป

ตัวอย่างสมมติ แพ็ก A มี 3 ชิ้น ราคา 30 บาท ตกชิ้นละ 10 บาท แพ็ก B มี 10 ชิ้น ราคา 80 บาท ตกชิ้นละ 8 บาท ถ้าบ้านคุณเปลี่ยนทุกสัปดาห์ เดือนหนึ่งใช้ราว 4 ชิ้น แพ็ก A ตกเดือนละ 40 บาท แพ็ก B ตกเดือนละ 32 บาท ของจริงต้องคิดจากฉลากและราคาวันที่ซื้อ

1. ดูจำนวนชิ้นต่อแพ็กบนฉลาก อย่าดูแค่ขนาดห่อ

2. หารราคาด้วยจำนวนชิ้น หรือใช้เครื่องคิดราคาต่อหน่วย ช่วยคิด

3. เทียบเฉพาะแบบเดียวกันและขนาดใกล้กัน เช่น ฟองน้ำมีแผ่นขัดกับฟองน้ำมีแผ่นขัด

4. คูณด้วยจำนวนชิ้นที่ใช้ต่อเดือนตามรอบเปลี่ยนของบ้านคุณ

อ่านหลักการเพิ่มได้ที่ราคาต่อหน่วยคืออะไร ถ้าจะซื้อแพ็กใหญ่ช่วงโปร ดูลิสต์ของที่ควรตุนช่วงโปรประกอบ และถ้ากำลังเทียบน้ำยาล้างจานด้วย อ่านน้ำยาล้างจานแบบถุงเติมกับแบบขวด

สรุป

• เปลี่ยนฟองน้ำล้างจานทุก 1–2 สัปดาห์ และทิ้งทันทีเมื่อมีกลิ่น เปื่อย หรือขาด
• บิดน้ำ ล้างเศษอาหาร และวางในที่แห้งหลังใช้ทุกครั้ง
• ฆ่าเชื้อด้วยไมโครเวฟตอนฟองน้ำเปียกและไม่มีโลหะ หรือเครื่องล้างจานที่มีรอบอบแห้ง แต่ยังต้องเปลี่ยนตามรอบ
• แปรงแห้งเร็วกว่าฟองน้ำ ส่วนกระทะเคลือบให้ทำตามคำแนะนำของกระทะ
• เทียบความคุ้มด้วยราคาต่อชิ้นและค่าใช้จ่ายต่อเดือน ไม่ใช่ราคาต่อแพ็ก